روششناسی ما از پنج رویکرد رواندرمانی عمیق ساخته شده. روش انحصاری که در جلسات درمان و کارگاه ها استفاده میکنیم از معتبرترین روشهای تجربهمحور، که چهار رویکرد کلاسیک — طرحواره درمانی، یونگ و روانشناسی ژرف، ISTDP، روانپویشی — را در قالب بازی ها و فعالیتهایی حول محور مسائل بزرگسالان است.
هر کدام از این روشها صفحهٔ تخصصی و عمیق خود را دارند. روی هر کارت برای جزئیات کامل کلیک کنید.
روانشناسی تجربهمحور (Experiential Psychology) رویکردی یکپارچه است که در آن دانش بیرونی دربارهٔ خود از طریق تجربهٔ زیسته در لحظه — نه فقط گفتوگو دربارهٔ گذشته — دسترسپذیر میشود. این روش، چهار سنت رواندرمانی ریشهدار را به هم وصل میکند: طرحوارهدرمانی یانگ، روانشناسی تحلیلی ، رواندرمانی پویشی فشرده (ISTDP) داوانلو، و رواندرمانی پویشی کلاسیک. این صفحه، بنیاد نظری و چهارچوب کاری روش را شرح میدهد؛ تمرینها و طراحیهای اختصاصی کارگاهها در همان کارگاههای حضوری ارائه میشوند.
طرحوارهدرمانی (Schema Therapy) رویکردی یکپارچه است که توسط جفری یانگ در دههٔ ۱۹۹۰ توسعه یافت. این روش، عناصر رفتاردرمانی شناختی، نظریه دلبستگی، رواندرمانی پویشی، و گشتالتدرمانی را با هم ترکیب میکند تا با الگوهای دیرپای شخصیتی کار کند که در دوران کودکی شکل گرفتهاند و در بزرگسالی، روابط، شغل، و سلامت روان را بهطور تکرارشونده تخریب میکنند. هستهٔ نظری شامل ۱۸ طرحوارهٔ ناسازگار اولیه، پنج حوزهٔ طرحوارهای، و حالتهای طرحواره (modes) است. شواهد قوی برای اختلال شخصیت مرزی، افسردگی مزمن، و اختلالات شخصیتی دیگر وجود دارد.
روانشناسی تحلیلی (Analytical Psychology) — معروف به روانشناسی ژرف یونگ — رویکردی به ذهن انسان است که توسط کارل گوستاو یونگ (۱۸۷۵–۱۹۶۱)، روانپزشک سوئیسی و یکی از بنیانگذاران روانکاوی، توسعه یافت. این مکتب، روان را در سه لایه میبیند: خودآگاه، ناخودآگاه شخصی، و ناخودآگاه جمعی. هسته نظری شامل مفاهیم کهنالگو، سایه، آنیما/آنیموس، پرسونا، خود (Self)، و فرایند فردشدن (Individuation) است. این رویکرد، بهویژه برای کار با موضوعات وجودی، معنا، رویا، و بحرانهای میانسالی قدرتمند است.
رواندرمانی پویشی فشردهٔ کوتاهمدت (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy — ISTDP) رویکردی به رواندرمانی است که توسط روانپزشک ایرانی-کانادایی حبیب دوانلو در دانشگاه مکگیل مونترال، در فاصلهٔ دهههای ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ توسعه یافت. این روش، یکی از اولین روشهای پویشی شواهد-محور است که توانست رواندرمانی پویشی را از قالب چندساله به قالب فشردهٔ ۱۰ تا ۴۰ جلسهای منتقل کند.
رواندرمانی پویشی (Psychodynamic Psychotherapy) خانوادهای از روشهای رواندرمانی است که از روانکاوی زیگموند فروید (۱۹۳۹–۱۸۵۶) سرچشمه گرفته و در طول بیش از یک قرن، توسط نسلهای متعدد از روانکاوها و درمانگران تکامل یافته است. این سنت، بر چهار فرض بنیادی استوار است: (۱) بخش بزرگی از زندگی روانی، ناخودآگاه است؛ (۲) فرد، دفاعهای روانی بهکار میبرد تا از محتوای ناراحتکننده فاصله بگیرد؛ (۳) الگوهای رابطهای کودکی، در روابط بزرگسالی بهصورت انتقال (Transference) تکرار میشوند؛ و (۴) آگاهی از این الگوها، در فضای رابطه درمانی، تغییر ساختاری ایجاد میکند.
| روش | کار با بدن | کار با ناخودآگاه | قالب گروهی | سرعت اثر | پایهٔ پژوهشی |
|---|---|---|---|---|---|
| تجربه و بازی محور | متوسط | بالا | اصلی | بالا | در حال جمعآوری - قوی |
| طرحوارهدرمانی | کم | متوسط | ممکن | آهسته | RCT قوی |
| یونگی یا ژرف | متوسط | اصلی | ممکن | آهسته | متوسط |
| ISTDP | متوسط | بالا | فردی | سریع | متاآنالیز قوی |
| روانپویشی | کم | اصلی | ممکن | آهسته | ۵۰ مطالعه |
بهجای خواندن دربارهٔ پنج روش — یک تجربهٔ متمرکز سه روزه که تمام بخشهای وجود شرکت کنندگان را در بر میگیره و رویکرد مرتبط در آن اجرا میشود.