چارچوب یکپارچه
یه چارچوب کاری برای ادغام Schema Therapy، ISTDP، روانشناسی یونگی و رویکرد پویشی با مراجع دیاسپورا.
۲. این کارگاه برای چه کسیست
این کارگاه برای متخصصان حوزهی بهداشت روان طراحی شده — نه برای مراجعان عمومی. اگه یکی از این موقعیتها رو دارید، این کارگاه ممکنه دقیقاً چیزی باشه که دنبالش بودید:
- متخصص ایرانی یا غیرایرانی هستید که با مراجعان ایرانی-دیاسپورا کار میکنید. میبینید که ابزارهای استانداردتون در بافت فرهنگی ایرانی کامل نمیرسن — تعارف، سکوت خانوادگی، شرم، روابط بیننسلی، و پویاییهای مهاجرت مسائلین که آموزش کلاسیک برای اونها ابزار کافی نداده.
- روانشناس یا مشاور هستید و میخواید با چارچوب تجربی-یکپارچه آشنا بشید. شاید با Schema Therapy یا ISTDP به صورت نظری آشنایید اما فرصت دیدن نمایش زندهی تکنیکها رو نداشتید — chair work، imagery rescripting، یا triangle of conflict در عمل.
- در حال آموزش رسمی (supervisee) هستید و میخواید یه پایهی تئوریک قوی در رویکرد یکپارچه بسازید که supervisionهاتون روش معنیدارتر بشه.
- مددکار اجتماعی یا مشاور خانواده هستید که با خانوادههای ایرانی در سیستمهای رفاه اجتماعی، مهاجرت، یا محافظت از کودک کار میکنید و میخواید بفهمید پویاییهای فرهنگی ایرانی چطور در جلسه ظاهر میشن.
- میخواید به شبکهی حرفهای فارسیزبان وصل بشید. این کارگاه فراتر از محتوای آموزشی، یه جامعهی حرفهای فارسیزبان در حوزهی بهداشت روان ایجاد میکنه که بعد از کارگاه هم ادامه داره.
۳. این کارگاه برای چه کسی نیست
ما اینجا صادقیم. این کارگاه یه محیط حرفهای-آموزشیست با ورودی محدود. لطفاً ثبتنام نکنید اگه:
- متخصص بهداشت روان نیستید. این کارگاه برای عموم طراحی نشده. اگه دنبال کمک شخصی برای مسائل روانشناختی خودتون هستید، خدمات ۱:۱ یا ارجاع به درمانگر مستقل گزینهی درستتریه.
- دانشجو یا تازهکار در مراحل ابتدایی آموزش هستید و هنوز پایهای از مفاهیم بالینی ندارید. این کارگاه پیشفرض داره که شرکتکننده با چارچوبهای درمانی آشناست — حتی اگه با این رویکردهای خاص آشنا نباشه. اگه مطمئن نیستید که آمادگی دارید، تماس بگیرید تا با هم بررسی کنیم.
- صرفاً به دنبال CPD points برای تمدید پروانهی حرفهای هستید بدون اینکه آمادگی برای تغییر رویکرد عملی داشته باشید. این کارگاه میتونه CPD hours رو پوشش بده — اما محتوا چالشبرانگیزه و تغییر عملی رو میطلبه، نه صرفاً حضور.
- در بحران شخصی فعال هستید یا افکار خودآزاری دارید. این فضا برای بحران شخصی متخصصان ساخته نشده. اگه در این وضعیت هستید، لطفاً با یه درمانگر فردی تماس بگیرید.
- دنبال درمان فردی برای خودتان هستید — این کارگاه جایگزین درمان شخصی نیست. مستقیم به صفحهی خدمات مراجعه کنید.
- دنبال ارزیابی تشخیصی هستید — تشخیص ارائه نمیدیم. این در حوزهی متخصص ارزیابیست.
اگه خودتان در بحران هستید — استرالیا
در این کارگاه، تسهیلگر مراقب رفاه گروهه اما این فضا برای مدیریت بحران شخصی متخصصان ساخته نشده. اگه خودتان در بحران هستید:
- اورژانس: ۰۰۰
- Lifeline Australia: ۱۳ ۱۱ ۱۴ — ۲۴ ساعته. چت آنلاین: lifeline.org.au
- Beyond Blue: ۱۳۰۰ ۲۲ ۴۶۳۶ — ۲۴ ساعته
- Suicide Call Back Service: ۱۳۰۰ ۶۵۹ ۴۶۷ — ۲۴ ساعته
اگه در شهر دیگهای هستید یا خارج از استرالیا، خطوط بحران رو ببینید.
۴. در این کارگاه چه چیزی تجربه میکنید
چهار روز کار فشرده. تمرکز اصلی روی نمایش زنده، تمرین مستقیم، و بازخورد صریحه — نه صرفاً محتوای ارائهای.
روز اول — نقشهی چارچوب: چهار رویکرد، یک منطق
صبح: چرا یکپارچگی؟ — یه مقدمهی کاربردی
اولین سوال این کارگاه اینه: چرا یه رویکرد یکپارچه؟ چرا Schema، ISTDP، یونگ، و پویشی رو با هم؟ روز اول جواب میده — نه به صورت فلسفی، بلکه با نشان دادن اینکه هر رویکرد چه لایهای از تجربهی مراجع رو هدف میگیره.
فعالیتهای صبح روز اول: ارائهی نقشهی تطبیقی چهار رویکرد، کار گروهی برای شناسایی محور اصلی هر رویکرد، بحث دربارهی وجوه اشتراک و تمایز.
**بعد از ظهر: ISTDP — مثلث تعارض در عمل**
اولین رویکرد با نمایش مستقیم: Triangle of Conflict و Triangle of Person. تسهیلگر یه مورد نمونه (vignette) ارائه میده و با کمک داوطلبان از گروه، تکنیکهای مشاهدهی اضطراب و مقاومت رو در لحظه نشان میده.
فعالیتهای بعد از ظهر روز اول: نمایش زنده، تمرین سهنفره (یک نفر درمانگر، یک نفر مراجع، یک نفر ناظر)، بازخورد ساختاریافته.
پایان روز اول: بازتاب گروهی. چه چیزی برام تازه بود؟ کجا با رویکردهای قبلیام تضاد دیدم؟
روز دوم — طرحوارهدرمانی: کار با حالتهای طرحواره
صبح: نقشهی طرحوارهها در جمعیت ایرانی-دیاسپورا
طرحوارهدرمانی جفری یانگ هجده طرحوارهی ناسازگار اولیه (Early Maladaptive Schemas) شناسایی کرده. در این بخش، با تمرکز خاص روی الگوهایی که در جمعیت ایرانی-دیاسپورا به صورت مکرر دیده میشن کار میکنیم: طرحوارهی نقص/شرم، محرومیت هیجانی، وابستگی/بیکفایتی، و خودانتقادی شدید. این الگوها چطور در بافت خانوادهی ایرانی، مهاجرت، و انتظارات بیننسلی شکل میگیرن؟
بعد از ظهر: Imagery Rescripting — نمایش زنده
Imagery Rescripting یکی از قویترین تکنیکهای طرحوارهدرمانیه. تسهیلگر یه نمایش کامل انجام میده — از مرحلهی ایجاد فضای امن تا رفتن به حافظهی تصویری تا مرحلهی بازنویسی. بعد از نمایش، شرکتکنندگان به صورت دونفره تمرین میکنن.
فعالیتهای روز دوم: نقشهی طرحوارهای گروهی، نمایش imagery rescripting، تمرین دونفره با بازخورد.
روز سوم — روانشناسی تحلیلی یونگ + رواندرمانی پویشی
صبح: تخیل فعال (Active Imagination) و کار با سایه
روانشناسی یونگ در محیطهای بالینی اغلب به صورت نظری آموزش داده میشه — ناخودآگاه جمعی، کهنالگوها، فرایند فردیّت. در این کارگاه، تمرکز روی ابزارهای کاربردیست. تخیل فعال (Active Imagination) یه تکنیک تجربیه که به مراجع اجازه میده با محتوای ناخودآگاهش وارد گفتوگو بشه. این بخش، نمایش عملی این تکنیک رو شامل میشه.
کار با سایه (Shadow Work) هم یه بخش کاربردی داره: در بافت بالینی با مراجع ایرانی، سایه اغلب جاییه که بخشهای «ناپذیرفتنی» از هویت فرهنگی — خشم، میل، ابتکار، مخالفت — پنهان شدن. این رو چطور در جلسه کار میکنیم؟
**بعد از ظهر: رواندرمانی پویشی — انتقال و ضدانتقال در بافت فرهنگی**
مفهوم انتقال (Transference) و ضدانتقال (Countertransference) در بافت درمان با مراجعان ایرانی لایههای خاصی داره. درمانگر ایرانی با مراجع ایرانی چه پویاییهای خاصی داره؟ درمانگر غیرایرانی با مراجع ایرانی چطور؟ چطور رابطهی درمانی به ابزار اصلی تغییر تبدیل میشه؟
فعالیتهای روز سوم: نمایش تخیل فعال، تمرین سهنفرهی پویشی، بحث تخصصی دربارهی پویاییهای انتقال در بافت ایرانی.
روز چهارم — یکپارچهسازی و کاربرد بالینی
صبح: Case Conceptualization با چارچوب چهارگانه
این بخش عملیترین قسمت کارگاهه. شرکتکنندگان یه مورد واقعی (با حفظ محرمانگی) رو با چارچوب چهارگانه فرموله میکنن: کجا ISTDP بیشتر کمک میکنه؟ کجا طرحواره؟ کجا کار پویشی با انتقال؟ چه لحظاتی به کار با تصویرسازی نیاز داره؟
بعد از ظهر: جامعهی حرفهای — ادامهی کار بعد از کارگاه
بخش پایانی از آموزش فنی فاصله میگیره و به ساختار پشتیبانی مداوم میپردازه:
- گروه supervision آنلاین ماهانه: بررسی موارد بالینی با حضور تسهیلگر
- کتابخانهی منابع: مقالات، ویدیوهای مرور، و ابزارهای فرمولهسازی
- شبکهی ارجاع: اتصال به متخصصان فارسیزبان در استرالیا و دیگر کشورها
- چارچوب peer consultation: برای بررسی موارد پیچیدهی فرهنگی بین همتایان
پایان کارگاه: هر شرکتکننده با یه برگهی شخصی «رویکرد من» بیرون میره — کدوم ترکیب از این چارچوبها با سبک درمانی و جمعیت مراجعانم بیشتر همخوانی داره؟
فعالیتهای ثابت در هر چهار روز: بازتاب گروهی صبح، یادداشتبرداری ساختاریافته، تمرین سهنفره (درمانگر/مراجع/ناظر)، بازخورد مستقیم از تسهیلگر.
۵. رویکرد روششناختی
این کارگاه روی پنج رویکرد استوار است که با هم یک چارچوب یکپارچه میسازن:
روانشناسی تجربهمحور — ستون اصلی
روانشناسی تجربهمحور چارچوب یکپارچهکنندهی این کارگاهه — نه یک رویکرد جداگانهی موازی. این رویکرد که در استرالیا و برای جامعهی ایرانی دیاسپورا تدوین شده، چهار رویکرد دیگر را در یک منطق مشترک قرار میده: تغییر واقعی از طریق تجربهی زیسته در لحظه اتفاق میافتد — نه صرفاً از طریق بینش شناختی. این چارچوب، ساختار تمام چهار روز کارگاه رو شکل میده.
ISTDP — تنظیم اضطراب و مثلث تعارض
رواندرمانی پویشی فشردهی کوتاهمدت رو حبیب دوانلو — روانپزشک ایرانی-کانادایی — در دانشگاه مکگیل توسعه داد. محور ISTDP در این کارگاه: مثلث تعارض (Triangle of Conflict) و مثلث شخص (Triangle of Person). میآموزیم که در جلسهی زنده، در هر لحظه، بیمار در کدوم نقطهی این مثلثهاست — هیجان، اضطراب، یا دفاع؟ — و چطور با فشار درمانی دقیق میشه مسیر رو باز کرد.
طرحوارهدرمانی — کار با الگوهای دیرپا
طرحوارهدرمانی جفری یانگ برای مراجعانی طراحی شده که به روشهای استاندارد پاسخ نمیدن — اغلب کسانی با الگوهای شخصیتی تکرارشونده. ۱۸ طرحوارهی ناسازگار اولیه و ۵ حالت طرحوارهای (Modes) ابزارهای اصلی فرمولهسازین. Imagery rescripting و chair work دو تکنیک تجربی اصلین که در این کارگاه به صورت زنده نمایش داده میشن.
روانشناسی تحلیلی یونگ — ناخودآگاه، کهنالگو، فردیّت
روانشناسی یونگی در این کارگاه از زاویهی کاربردی بررسی میشه — نه نظری. تخیل فعال، کار با سایه، و شناخت کهنالگوهای فرهنگی ایرانی (خانواده به عنوان کهنالگو، مادر، پدر، مهمان) ابزارهایین که با مراجعان ایرانی عمق خاصی پیدا میکنن.
رواندرمانی پویشی — رابطه به عنوان ابزار درمان
رویکرد پویشی به رابطهی درمانی به عنوان ابزار اصلی تغییر نگاه میکنه. انتقال، ضدانتقال، و تکرار الگوهای روابط ابتدایی در رابطهی درمانگر-مراجع — اینا در بافت فرهنگی ایرانی چطور ظاهر میشن؟ این بخش، آگاهی درمانگر از خودش رو هم شامل میشه.
چرا این ترکیب؟ هیچکدام از این رویکردها بهتنهایی همهی لایههای پیچیدگی مراجع ایرانی-دیاسپورا رو پوشش نمیده. ISTDP برای کار با اضطراب و مقاومت قویترینه؛ طرحوارهدرمانی الگوهای شخصیتی تکرارشونده رو میگیره؛ رویکرد یونگی لایههای فرهنگی و معنایی رو باز میکنه؛ رویکرد پویشی رابطهی درمانی رو هدایت میکنه؛ و روانشناسی تجربهمحور همهشون رو در یه منطق مشترک قرار میده.
تأکید مهم: آنچه در این کارگاه آموزش داده میشه یه چارچوب آموزشی-تجربیست. به عنوان شرکتکننده، شما مسئول اعمال این آموزشها در عمل بالینی خودتان هستید — با توجه به محدودیتهای قانونی، چارچوب اخلاقی حرفهتون، و supervisors رسمیتون.
۶. CPD/CEU و اعتبارسنجی حرفهای
این کارگاه برای متخصصانی که نیاز به ساعات آموزش مداوم (Continuing Professional Development) دارن طراحی شده:
- استرالیا (APS — Australian Psychological Society): این کارگاه برای CPD points در چارچوب APS واجد شرایطه. تعداد دقیق ساعات CPD بر اساس برنامهی نهایی هر دوره اعلام میشه.
- کانادا (CRPO — College of Registered Psychotherapists of Ontario): شرکتکنندگان کانادایی میتونن این ساعات رو به عنوان Continuing Education Units (CEUs) ثبت کنن — مطابق دستورالعمل CRPO در مورد آموزشهای خارج از استان.
- بریتانیا (BACP — British Association for Counselling and Psychotherapy): این کارگاه میتونه بخشی از CPD portfolio اعضای BACP رو شامل بشه — در چارچوب آموزشهای تخصصی مرتبط.
- آمریکا: پوشش CEU بسته به ایالت و نهاد صدور پروانه متفاوته. شرکتکنندگان آمریکایی باید با نهاد صادرکنندهی پروانهشون چک کنن.
گواهی حضور با ذکر موضوع و تعداد ساعت به همهی شرکتکنندگان صادر میشه.
نرخ گروهی برای کلینیکها: اگه میخواید چند نفر از یه کلینیک یا سازمان شرکت کنن، گزینهی نرخ گروهی در دسترسه. برای مشاوره تماس بگیرید: /fa/تماس.
۷. تسهیلگر و چارچوب گروهی
- اندازهی گروه: ۱۰ تا ۱۶ نفر. این عدد عمدیه — به اندازهای کوچیک که بازخورد مستقیم و نمایش تکنیک ممکن باشه، به اندازهای بزرگ که تنوع رویکردهای حرفهای در گروه وجود داشته باشه.
- تسهیلگر: احسان جهاندارپور — روانشناس بالینی. سابقهی بالینی با جمعیت ایرانی-دیاسپورا: بیش از ۱۵ سال تجربه.
- زبان: تسهیل به فارسیست. اصطلاحات تخصصی (Triangle of Conflict، imagery rescripting، active imagination، transference) به انگلیسی هم گفته میشن چون ادبیات اصلی به انگلیسیه. متخصصان غیرفارسیزبان که با مراجعان ایرانی کار میکنن میتونن با ما تماس بگیرن — نسخهی انگلیسی کارگاه در برنامه است.
- توافق محرمانگی حرفهای: در شروع کارگاه یه توافق حرفهای امضا میشه. اطلاعات موارد بالینی که شرکتکنندگان به اشتراک میذارن محرمانه میمونه.
- قواعد ایمنی گروه: حق توقف یا نپذیرفتن هر تمرین، نبود قضاوت، ممنوعیت عکس یا ضبط، احترام به تجربهی متفاوت حرفهای.
- ارتباط با درمان شخصی شرکتکنندگان: بعضی از تمرینها — بهویژه chair work و imagery — ممکنه تجربههای شخصی رو فعال کنه. این بخشی از یادگیری تجربیه. اگه مطالبی شخصی فعال شد، در فضای supervision شخصیتون پیگیری کنید. ما به عنوان تسهیلگر در طول کارگاه در دسترسیم.
۸. شرایط ثبتنام
- فرآیند ثبتنام: فرم درخواست آنلاین پر میشه. به دلیل ظرفیت محدود (۱۰ تا ۱۶ نفر) و ماهیت حرفهای کارگاه، پذیرش بر اساس تناسب (fit) بررسی میشه، نه ترتیب ثبتنام. از همهی متقاضیان یه مکالمهی کوتاه ۲۰ دقیقهای قبل از تأیید نهایی خواسته میشه.
- معیارهای پذیرش: مدرک حرفهای در روانشناسی، مشاوره، مددکاری اجتماعی، یا رشتههای مرتبط (یا در حال اتمام آموزش رسمی تحت supervision)؛ تجربهی کار مستقیم با مراجع؛ آمادگی برای کار تجربی و دریافت بازخورد.
- هزینه و پرداخت: سطح هزینهی فعلی — بر اساس برنامه. شامل چهار روز کامل کارگاه + مواد آموزشی + گواهی حضور + دسترسی به جامعهی حرفهای پس از کارگاه (۶ ماه اول). گزینهی نرخ گروهی برای کلینیکها و سازمانها موجوده.
- سیاست لغو و بازپرداخت: کامل در سیاست لغو کارگاه — لطفاً قبل از ثبتنام بخونید.
- مواد لازم: یه دفترچهی یادداشت، لپتاپ یا تبلت (اختیاری برای یادداشتبرداری). مطالعهی پیشنیاز اجباری نیست؛ یه بستهی پیشخوانی اختیاری دو هفته قبل ارسال میشه.
- آمادهسازی پیش از کارگاه: دو هفته قبل ایمیلی با پیشخوانی اختیاری، توضیح ساختار چهار روز، و چند سوال تأملی دربارهی رویکرد فعلیتون دریافت میکنید.
۹. مکانها و تاریخها
این کارگاه سالانه (یکبار در سال) در هر شهر برگزار میشه:
ظرفیت باقیماندهی هر دوره: محدود.
به دلیل ماهیت تجربی و interactive کارگاه، به صورت آنلاین برگزار نمیشه. حضور فیزیکی شرط شرکته.
شرکتکنندگانی از شهرهای دیگه (مثل بریزبن، پرت، کانبرا، یا شهرهای بزرگتر خارج از استرالیا) استقبال میشن. توصیه میکنیم یه شب قبل برسید و یه شب بعد از روز چهارم بمونید — پایان یه intensive چهارروزه معمولاً آمادگی برای سفر فوری رو نداره.
۱۰. شواهد و محدودیتها
بیایم صادق باشیم:
چی هست: یه برنامهی آموزشی-تجربی چهارروزه برای متخصصان. نمایش تکنیک، تمرین ساختاریافته، بازخورد مستقیم، و دسترسی به جامعهی حرفهای مداوم.
چی نیست: supervision رسمی، آموزش اعتبارسنجیشده برای صدور گواهی تخصصی در هیچکدام از این رویکردها، یا جایگزین برنامههای آموزشی بلندمدت مثل آموزش رسمی ISTDP یا Schema Therapy. برای تخصص واقعی در هر رویکرد، آموزش تخصصی همان رویکرد رو توصیه میکنیم.
چه انتظاری واقعیست:
- درک تجربی از منطق چارچوب چهارگانه — نه فقط نظری
- دیدن تکنیکهای کلیدی به صورت زنده و تمرین اولیهی آنها
- ابزارهای جدید برای فرمولهسازی موارد بالینی با مراجعان ایرانی
- شبکهای از همتایان حرفهای برای consultationهای آینده
چه انتظاری نباید داشت: تسلط کامل بر هیچکدام از این رویکردها در چهار روز. مهارت بالینی زمان، supervision، و تمرین مستمر میطلبه.
دربارهی ضدانتقال: کار با محتوای تجربی (imagery، chair work) ممکنه مطالب شخصی رو در شرکتکنندگان فعال کنه. این بخشی طبیعی از یادگیری تجربیه. توصیهی روشن ما اینه که در دوران شرکت در این کارگاه یه supervision یا درمان شخصی فعال داشته باشید.
شواهد بالینی پشت روشها: در صفحات روش مفصلتر آمده:
- ISTDP — منابع و شواهد
- طرحوارهدرمانی — منابع و شواهد
- روانشناسی تحلیلی یونگ — منابع
- رواندرمانی پویشی — منابع
- روانشناسی تجربهمحور — منابع
۱۱. در بافت ایرانی-دیاسپورا برای متخصصان
این کارگاه از یه مشاهدهی ساده شروع شده: در استرالیا (و کانادا، بریتانیا، آمریکا) متخصصان زیادی با مراجعان ایرانی کار میکنن — هم ایرانیتبار، هم غیرایرانی. اما آموزش تخصصی برای این جمعیت تقریباً وجود نداره.
مراجع ایرانی ویژگیهایی داره که اگه ندانید، جلسه گیر میکنه:
تعارف و فرهنگ نهنگفتن: بسیاری از مراجعان ایرانی یاد گرفتن که مستقیم از درد صحبت نکنن. «حالم خوبه» جواب اول اغلب یه دفاع اجتماعیه، نه گزارش واقعی. چطور میشه این لایه رو با احترام کنار زد؟
سکوت دربارهی بهداشت روان: در خانوادهی ایرانی، بهداشت روان اغلب یه موضوع شخصی — بلکه «شرمآور» — بوده. مراجع ممکنه مقاومت داشته باشه که چیزی که «باید» داخل خانواده حل میشد رو به یه غریبه بگه. این مقاومت، اغلب یه دفاع فرهنگیه نه مقاومت شخصی.
پویاییهای جنسیتی: روابط زن-مرد در خانوادهی ایرانی لایههای پیچیدهای داره — انتظارات متفاوت از نقشها، تابوهای جنسی، و الگوهای قدرت که در بافت مهاجرت اغلب تشدید میشن.
بیننسلی بودن زخم: بسیاری از مراجعان نسل اول با یه ضربهی واقعی مهاجرت زندگی میکنن — ترک کردن، از دست دادن. مراجعان نسل دوم اغلب حامل اضطرابهای نسل اولاند بدون اینکه بدونن. این انتقال بیننسلی رو چطور میشه در جلسه دید؟
چارچوبهای مذهبی و معنایی: ایران یه تاریخ غنی از تصوف، فلسفه، و معنامحوری داره. رویکرد یونگی با این لایه به خصوص خوب همخوانی داره — اما باید با دقت و بدون تحمیل کار شه.
متخصص غیرایرانی با مراجع ایرانی: اگه ایرانیتبار نیستید، این کارگاه بهتون کمک میکنه که «ندانستن» رو به یه ابزار درمانی تبدیل کنید — نه اینکه سعی کنید متخصص فرهنگ ایرانی باشید، بلکه کنجکاوی را جایگزین فرض کنید.