پناهجویان ایرانی در استرالیا با ترکیبی از تروما پیش از مهاجرت، فشار ناشی از بازداشت یا انتظار ویزا، و دسترسی محدود به Medicare روبرویند. دارندگان ویزای انت
این خطها رایگان، محرمانه و ۲۴ ساعتهاند. خواندن مقاله میتواند منتظر بماند.
پناهجویان و پناهخواهان ایرانی در استرالیا یکی از آسیبپذیرترین گروههای دیاسپورا در زمینهی سلامت روان هستند — نه به این خاطر که ضعیفتر از دیگران هستند، بلکه به این دلیل که با عوامل استرسزای چندلایهای دست به گریباناند که بهصورت همزمان عمل میکنند: گذشتهای که اغلب شامل آزار، بازداشت یا شکنجه است؛ حال حاضری که با بلاتکلیفی ویزا، پروندههای حقوقی طولانی و تهدید اخراج همراه است؛ و آیندهای که در هالهای از ابهام باقی میماند.
مطالعات پژوهشی انجامشده در استرالیا نشان میدهد پناهخواهانی که سابقهی بازداشت مهاجرتی دارند، نرخ بالاتری از PTSD، افسردگی و اضطراب را تجربه میکنند — و بلاتکلیفی ویزا بهخودیخود یک عامل استرسزای مستقل در کنار تروماهای پیشین است. پژوهشهای Shishehgar و همکاران (۲۰۲۱) که بر پناهخواهان زن ایرانی متمرکز بوده نشان میدهد این گروه بهطور خاص با احساس تحقیر، از دست دادن کنترل و ناپایداری هویتی مواجه است.
این صفحه مسیرهای عملی دسترسی به کمک روانشناختی را — در شرایطی که Medicare ممکن است در دسترس نباشد — به زبان فارسی توضیح میدهد.
بسیاری از پناهجویان ایرانی پیش از ورود به استرالیا تجربههایی داشتهاند که میتوانند سلامت روان را جدی تحت تأثیر قرار دهند: بازداشت سیاسی یا امنیتی در ایران، آزار جسمی یا روانی، از دست دادن ناگهانی شغل، خانه یا اعضای خانواده، و فرار اضطراری با پشت سر گذاشتن همه چیز. این تجربهها اغلب درماننشدهاند چون در مسیر پناهجویی فرصتی برای پردازش آنها وجود نداشته.
برخی از پناهجویان ایرانی از طریق دریا وارد استرالیا شدهاند — سفری که خودش میتواند منبع تروما باشد. برخی دیگر دورهای از بازداشت مهاجرتی (immigration detention) را تجربه کردهاند. پژوهش Steel و Silove (۲۰۰۷) در مجلهی Transcultural Psychiatry نشان داده که بازداشت طولانیمدت بهطور مستقل بر سلامت روان افرادی که قبلاً هم تروما تجربه کردهاند تأثیر منفی میگذارد — حتی اگر شرایط فیزیکی بازداشتگاه نسبتاً مناسب باشد.
بلاتکلیفی ویزا نه یک اتفاق یکباره، بلکه یک وضعیت مداوم است. وقتی نمیدانید ماه آینده کجا خواهید بود، ساختن روابط معنادار، برنامهریزی برای آینده، و حتی تعریف هویت در فضای جدید بسیار سختتر میشود. مطالعهی Rostami و همکاران (Lancet Regional Health, 2022) که بر خانوادههای فارسی/دریزبان در استرالیا متمرکز بود نشان داد ناامنی وضعیت اقامت رابطهی مستقیمی با علائم سلامت روان در هر دو نسل — والدین و کودکان — دارد.
در خانوادههایی که وضعیت پناهجویی دارند، فشار میتواند توزیع نابرابر داشته باشد. کودکانی که زودتر زبان انگلیسی یاد میگیرند اغلب نقش مترجم والدین را بر عهده میگیرند — پدیدهای که در ادبیات علمی «فرزندوار شدن» (parentification) نامیده میشود و میتواند بار روانی سنگینی بر کودک تحمیل کند. والدین نیز اغلب احساس میکنند در نقش محافظ خانواده ناکام ماندهاند، که این خود منبع شرم و گناه است.
Medicare استرالیا برای شهروندان استرالیایی، دارندگان ویزای دائم (Permanent Resident)، و اتباع کشورهایی که توافقنامهی بهداشت متقابل (Reciprocal Health Care Agreement) با استرالیا دارند، در دسترس است.
ایران توافقنامهی بهداشت متقابل با استرالیا ندارد. این یعنی دارندگان ویزای انتقالی (Bridging Visa A، B، C، E) که اتباع ایران هستند، معمولاً از Medicare محروماند.
استثنا: برخی از دارندگان ویزای انتقالی C (Bridging Visa C) در صورت پرداخت عوارض مهاجرتی (Visa Application Charge) ممکن است واجد شرایط Medicare باشند — اما این قانون پیچیده است و باید با یک مشاور مهاجرتی یا مددکار اجتماعی ASRC بررسی شود.
اگر به هر دلیلی Medicare دارید، برنامهی Better Access (دسترسی بهتر) میتواند تا ۱۰ جلسه روانشناسی در سال را پوشش دهد — با ارجاع از پزشک عمومی و تهیهی Mental Health Care Plan. با ارجاع مجدد پزشک، امکان دریافت ۱۰ جلسهی اضافه در همان سال وجود دارد. جلسات با روانشناس بالینی از آیتمهای Medicare 80000 (جلسه ۳۰-۵۰ دقیقه، نرخ مصوب ۱۱۶.۴۰ دلار، پوشش Medicare تا ۹۸.۹۵ دلار) و 80010 (جلسه بالای ۵۰ دقیقه، نرخ مصوب ۱۷۰.۸۵ دلار، پوشش تا ۱۴۵.۲۵ دلار) استفاده میکنند.
منبع: MBS Online (وبسایت رسمی Medicare Benefits Schedule)، تأیید شده در ۲۳ مه ۲۰۲۶.
نداشتن Medicare به معنای نداشتن گزینه نیست. سازمانهای متخصص پناهجویان خدمات رایگان ارائه میدهند — و این مهمترین پیامی است که این صفحه میخواهد منتقل کند.
Service for the Treatment and Rehabilitation of Torture and Trauma Survivors (STARTTS) یکی از تخصصیترین سازمانهای سلامت روان برای پناهجویان در استرالیا است. از سال ۱۹۸۸ تاکنون به بیش از ۹۳٬۰۰۰ نفر از ۱۷۹ کشور کمک کرده.
خدمات:
شرایط استفاده: پناهجویان و پناهخواهانی که سابقهی شکنجه یا تروما دارند. نیازی به ویزای دائم نیست.
تماس: (۰۲) ۹۶۴۶ ۶۷۰۰آدرس مرکزی: ۱۵۲-۱۶۸ The Horsley Drive, Carramar NSWدفاتر دیگر: ده دفتر در سراسر سیدنی و نیوساوتولز روستاییایمیل: [email protected]
منبع تأییدشده: startts.org.au — تأیید شده در ۲۳ مه ۲۰۲۶.
Victorian Foundation for Survivors of Torture (Foundation House) معادل STARTTS در ایالت ویکتوریاست. خدمات مشاوره، برنامههای کودکان و نوجوانان، و حمایت از سلامت پناهجویان ارائه میدهد.
شرایط استفاده: پناهجویان و پناهخواهان دارای پیشینهی تروما در ویکتوریا.
تماس: (۰۳) ۹۳۸۹ ۸۹۰۰
منبع تأییدشده: foundationhouse.org.au — تأیید شده در ۲۳ مه ۲۰۲۶.
Asylum Seeker Resource Centre (ASRC) در ملبورن خدمات جامع به پناهخواهان ارائه میدهد از جمله تیم سلامت روان. خدمات سلامت روان ASRC شامل ارزیابی وضعیت ذهنی، ارزیابی ریسک خودکشی، توصیههای درمانی، و ارجاع به روانپزشک و روانشناس است.
نکته مهم: ASRC هیچ بودجهی دولتی دریافت نمیکند و کاملاً به کمکهای مردمی متکی است.
تماس: ۰۳ ۹۳۲۶ ۶۰۶۶ساعات کار: دوشنبه، سهشنبه، پنجشنبه، جمعه — ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر (چهارشنبهها تعطیل)آدرس: Footscray, Melbourne (دانگدنانگ تا ۴ مه ۲۰۲۶ به فوتسکری منتقل شده)
منبع تأییدشده: asrc.org.au — تأیید شده در ۲۳ مه ۲۰۲۶.
Forum of Australian Services for Survivors of Torture and Trauma (FASSTT) شبکهای از هشت سازمان تخصصی است که در هر ایالت و قلمرو استرالیا یک عضو دارد. در نیمهی اول سال ۲۰۲۵، ۶٬۴۴۱ نفر مستقیم تحت پوشش قرار گرفتند و ۴۱٬۳۱۲ جلسهی درمانی برگزار شد.
برای یافتن سازمان عضو در ایالت خود:تماس ملی: ۰۷ ۳۳۹۱ ۶۶۷۷ایمیل: [email protected]وبسایت: fasstt.org.au
منبع تأییدشده: fasstt.org.au — تأیید شده در ۲۳ مه ۲۰۲۶.
یکی از موانع اصلی دسترسی به کمک روانی، ترس از عدم توانایی بیان تجربیات پیچیده به زبان انگلیسی است. خبر خوب این است که این مانع راهحل دارد.
TIS National یک سرویس دولتی است که مترجمان تلفنی ۲۴ ساعته در بیش از ۱۶۰ زبان — از جمله فارسی — فراهم میکند.
شماره تماس: ۱۳۱ ۴۵۰در دسترس: ۲۴ ساعت، ۷ روز هفته، ۳۶۵ روز سالهزینه: برای دریافتکنندگان خدمات بهداشتی رایگان است. ارائهدهندهی خدمات بهداشتی هزینه را پرداخت میکند.
نحوهی استفاده: قبل از جلسه به روانشناس یا مشاورتان بگویید که به مترجم فارسی نیاز دارید. آنها با TIS National تماس میگیرند و یک مترجم تلفنی یا حضوری ترتیب داده میشود.
محرمانگی: مترجمان TIS ملزم به رعایت محرمانگی هستند و نمیتوانند اطلاعات جلسه را با کسی به اشتراک بگذارند.
منبع تأییدشده: tisnational.gov.au — تأیید شده در ۲۳ مه ۲۰۲۶.
STARTTS مترجمان آموزشدیدهی خاص حوزهی سلامت روان دارد که با اصطلاحات روانشناختی و ملاحظات فرهنگی آشنا هستند. این مترجمان با مفهوم تروما آشنایند و میدانند چطور بدون افزودن فشار اضافه به مراجع، ترجمه کنند.
روانشناسان فارسیزبان متخصص در کار با پناهجویان تعداد محدودی در استرالیا دارند. تقاضا بیشتر از عرضه است. این یعنی نوبتگیری ممکن است وقت ببرد — اما این به این معنا نیست که کمک وجود ندارد.
جامعهی روانشناسی استرالیا (APS) یک پایگاه دادهی «Find a Psychologist» دارد که میتوانید بر اساس موقعیت، تخصص، و زبان جستجو کنید. آدرس: psychology.org.au
نکته: در جستجو «Persian» یا «Farsi» را در قسمت زبان تایپ کنید.
STARTTS و Foundation House متخصصانی دارند که با پناهجویان فارسیزبان کار میکنند — حتی اگر لزوماً خودشان فارسیزبان نباشند، با مترجمان کار میکنند.
اگر در شهری هستید که روانشناس فارسیزبان ندارد، تلهتراپی میتواند دسترسی را باز کند. ارائهدهندگان تلهتراپی ممکن است از سیدنی، ملبورن یا بریزبن با شما کار کنند بدون اینکه لازم باشد تغییر مکان دهید.
طبق آمار سرشماری ملی استرالیا (ABS)، بزرگترین تمرکز جمعیت ایرانی-تبار در این شهرها است:
منبع جمعیتی: ABS Census 2021 — census.abs.gov.au (دادههای تفصیلی کشور تولد: ایران).
اگر جانتان یا جان کسی در خطر فوری است: ۰۰۰ (اورژانس، پلیس، آمبولانس)
شماره: ۱۳۰۰ ۲۲ ۴۶۳۶چت آنلاین: beyondblue.org.au/get-support/talk-to-a-counsellor/chatدر دسترس: ۲۴ ساعته، ۷ روز هفتهزبان: انگلیسی؛ پشتیبانی ترجمه از طریق TIS National منبع: beyondblue.org.au — تأیید شده ۲۲ مه ۲۰۲۶
یادداشت فنی (WARN_TIS_FORMAT): فایل crisis-hotlines.ts سازمان در ورودی Beyond Blue عدد TIS را بهصورت «13 14 50» نوشته. منبع رسمی TIS National (tisnational.gov.au) شماره را131 450 تأیید میکند. این صفحه شمارهی تأییدشدهی منبع رسمی (131 450) را ارائه میدهد.
در استرالیا، روانشناسان و رواندرمانگران ملزم به رعایت محرمانگی (confidentiality) هستند. این حق مستقل از وضعیت ویزای شما است.
استثناهای قانونی محرمانگی:
نکتهی مهم برای پناهجویان: جزئیات تراپی شما به ادارهی مهاجرت گزارش نمیشود. روانشناس نمیتواند و نباید اطلاعات مربوط به درمان شما را با مقامات مهاجرتی به اشتراک بگذارد مگر در موارد استثنایی ذکر شده.
شکایت از متخصص: اگر از رفتار درمانگرتان ناراضی هستید، میتوانید بهAHPRA (سازمان ثبت متخصصان بهداشت استرالیا) شکایت کنید: ahpra.gov.au
ویزای دانشآموزی (Student Visa): دانشجویان بینالمللی ایرانی باید بیمهی OSHC (Overseas Student Health Cover) داشته باشند که پوشش محدودی برای سلامت روان دارد. دانشگاههای بزرگ استرالیا معمولاً خدمات مشاورهی رایگان برای دانشجویان فراهم میکنند.
ویزای موقت حمایت (TPV/SHEV): دارندگان این ویزاها عموماً به Medicare دسترسی دارند — خدمات Better Access برای این گروه قابل استفاده است.
ویزای انتقالی (Bridging Visa A/B/C/E): معمولاً Medicare ندارد. به سازمانهای بخش ۴ این صفحه مراجعه کنید.
ویزای بازدیدکننده: دسترسی به خدمات Medicare وجود ندارد. در اورژانس بهداشتی، بیمارستانهای دولتی موظف به ارائهی خدمات اضطراری هستند — هزینهها متفاوت است.
این صفحه بخشی از حوزهی فرزندپروری دو فرهنگی است. پناهجویی بر تمام اعضای خانواده اثر میگذارد، اما این اثر برای هر نسل متفاوت است:
وقتی کودک زودتر از والدین به زبان انگلیسی مسلط میشود، ممکن است ناخواسته نقش واسطه، مترجم، و گاهی تصمیمگیرنده برای کل خانواده را بر عهده بگیرد. این «فرزندوار شدن» (parentification) — که در صفحهینظریه سیستمهای خانوادگی بیشتر توضیح داده شده — میتواند در بلندمدت بار روانی ایجاد کند.
چه میتوانید بکنید: اگر میبینید فرزندتان این نقش را پذیرفته، در صورت امکان از خدمات مترجم (TIS 131 450) برای امور رسمی و درمانی استفاده کنید تا بچه را از این مسئولیت آزاد کنید.
پژوهش Rostami و همکاران نشان داد که ناامنی ویزا با ناامنی مسکن و اقتصادی همراه است و این ترکیب بهخصوص برای کودکان استرسزاست. کودکی که نمیداند آیا ماه آینده باید مدرسه را عوض کند یا خیر، نمیتواند پیوندهای اجتماعی پایداری بسازد.
بسیاری از خانوادههای پناهجو در حالی که خودشان در بلاتکلیفی هستند، باید با والدین، خواهران و برادران در ایران هم در تماس باشند — که اغلب نگران وضعیت آنها هستند و خودشان هم تحت فشار هستند. این ارتباط دوگانه، بار عاطفی والدین را مضاعف میکند.
اخبار مربوط به ایران — از رویدادهای سیاسی تا اخبار خانوادگی — میتواند برای کودکانی که در استرالیا زندگی میکنند و هنوز هویت دوگانه دارند، منبع اضطراب باشد. صحبتکردن آگاهانه و متناسب با سن کودک دربارهی این اخبار مهارتی است که والدین میتوانند یاد بگیرند — کارگاههای ما در این زمینه کمککننده است.
ما جلسات فردی آنلاین (تلهتراپی) با رواندرمانگران فارسیزبان و آشنا با تجربهی پناهجویی ارائه میدهیم. این جلسات از هر نقطهای در استرالیا قابل دسترسی است.
برای کسانی که علاوه بر فشار پناهجویی با مسائل فرزندپروری دو فرهنگی دست به گریبانند، کارگاه **فرزندپروری دو فرهنگی — کارگاه ۰۷** فرصتی میدهد که در محیط گروهی با والدین دیگر در موقعیت مشابه در تماس باشید.
برای مشاورهی فردی یا گروهی، از طریق صفحهیتماس با ما اقدام کنید.