اختلال شخصیت وابسته با نیاز فراگیر و بیش از حد به مراقبت شدن شناخته میشود که به رفتار مطیعانه، چسبندگی، و ترس از جدایی منجر میشود. شیوع طول عمر ۰٫۴–۱٪. ریشهها اغلب در سبک دلبستگی اضطرابی و طرحواره وابستگی/بیکفایتی است. درمان رواندرمانی بلندمدت، و کار روی CBT است که در روابط کودک-والد، بیشحمایتگرانه یا کنترلگرانه شکل گرفته. درمان شامل طرحوارهدرمانی هویت مستقل است.
تعریف گسترده
اختلالات «اختلال F60.7 با کد (DPD یا Dependent Personality Disorder) اختلال شخصیت وابسته طبقهبندی میشود. در طبقه و مطیعانه و چسبنده است که به رفتارنیاز فراگیر و بیش از حد به مراقبت شدن، قرار دارد. ویژگی محوری Cن شخصیت، خوشه منجر میشودترس از جدایی.
واختلال در عملکرد اغلب با وابستگی فرهنگی و نقش جنسیتی اشتباه گرفته میشود. تشخیص واقعی نیازمند توجه به DPD است.رنج روانشناختی است.
ویژگیهای کلیدی و معیارهای تشخیصی
طبق DSM-5-TR، باپنج (یا بیشتر) از هشت معیار نیاز فراگیر و بیش از حد به مراقبت شدن:
- درتصمیمگیری روزمره مشکل دارد، بدون اطمینانبخشی و توصیه افراطی دیگران
- تقبل مسئولیت نیاز به دیگران برای بخشهای مهم زندگی
- با دیگران به دلیل ترس از دست دادن حمایت یا تأییدابراز مخالفت مشکل در
- آغاز پروژهها مشکل در (نه به دلیل کمبود انگیزه) یا انجام کارها بهتنهایی
- افراط در تلاش ناخوشایند به انجام کارهای برای دریافت محبت و حمایت دیگران، حتی حاضر شدن
- ناراحتی یا درماندگی احساس هنگام تنها بودن به دلیل ترس از ناتوانی در مراقبت از خود
- پس از پایان یک رابطه نزدیکجستجوی فوری رابطهای جدید
- اشتغال ذهنی غیرواقعی با ترس از مراقبت نشدن
علل و عوامل خطر
- سبک دلبستگی اضطرابی شکلگرفته در روابط کودک-والد بیشحمایتگرانه یا کنترلگرانه
- طرحوارههای ناسازگار وابستگی/بیکفایتی، آسیبپذیری در برابر خطر، خود تکاملنیافته
- بیماری مزمن دوران کودکی که استقلال را با تأخیر انداخته
- محیط فرهنگی-خانوادگی که استقلال را نکوهش میکرد
- شیوع بیشتر در زنان (تا حدودی)
اختلالات همزمان و تشخیص افتراقی
تشخیص افتراقی: همبود با افسردگی، اختلالات اضطرابی، سایر اختلالات شخصیت (مرزی، اجتنابی، نمایشی)اختلال شخصیت اجتنابیاجتناب از روابط، نه چسبیدن به آنهاشخصیت اجتنابی وابستگی همراه با خشم و دو-قطبیاختلال شخصیت مرزی که نیاز واقعی به وابستگی ایجاد میکندبیماری جسمیبدون اختلال در عملکرد یا رنجوابستگی فرهنگی یا نقش جنسیتیشدن میکند.
رویکردهای درمانی
- طرحوارهدرمانی شواهد قوی، با کار با طرحواره وابستگی/بیکفایتی و خود تکاملنیافته
- CBT بلندمدت برای ساختن مهارتهای تصمیمگیری و استقلال
- رواندرمانی پویشی برای کار با ریشههای دلبستگی
- آموزش جرئتورزی و مهارتهای میانفردی
- درمان گروهی برای تجربه روابط متعدد
- مدیریت دارویی فقط برای اختلالات همزمان (افسردگی، اضطراب) است نیازمند به استقلال و تشویق بهدقت درمان نیازمند — تعادل بین حمایت اولیه
بافت ایرانی و دیاسپورا
را پوشش دهند. تمایز نیازمند توجه به DPD و نقش جنسیتی سنتی میتوانند تشخیصوابستگی خانوادگی، در فرهنگ ایرانی میتواند در دو الگو متفاوت ظاهر شود: (۱) وابستگی شدید به همسر DPD است. در دیاسپورااختلال در عملکرد و رنج فرد مهاجرتکرده، (۲) ناتوانی در مدیریت زندگی پس از جدایی از خانواده مادری در ایران — که گاه به افسردگی یا اضطراب شدید منجر میشود.
واژههای مرتبط
اختلال شخصیت اجتنابی · اختلال شخصیت مرزی · سبک دلبستگی اضطرابی · طرحواره وابستگی/بیکفایتی · طرحواره خود تکاملنیافته · CBT · آموزش جرئتورزی · طرحوارهدرمانی
نقشه لینکسازی داخلی 🔗
| واژه (اولین مواجهه) | مقصد لینک |
|---|---|
| اختلال شخصیت اجتنابی، اختلال شخصیت مرزی | Cluster A glossary |
| سبک دلبستگی اضطرابی | Cluster I glossary |
| طرحواره وابستگی/بیکفایتی، طرحواره خود تکاملنیافته | Cluster E glossary |
| رواندرمانی پویشی، آموزش جرئتورزی، CBT، طرحوارهدرمانی | Cluster C glossary; method-page links |
Pillar-up: /fa/مقاله/طرحواره-درمانی (SCH-01)Forthcoming deep cluster: SCH-related
منابع و مراجع
۱ منبع- APA (2022). DSM-5-TR. URL: https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm [Supports: F60.7, eight-criterion diagnosis, Cluster C] · www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm