اختلال خوردن پرخوری (BED) با احساس فقدان کنترل در زمان کوتاه با خوردن مقادیر زیاد غذا — با دورههای مکررپرخوریبدون رفتارهای جبرانی منظم (برخلاف بولیمیا) مشخص میشود. علائم پایدارحداقل یک بار در هفته به مدت سه ماه رخ میدهد. شیوع طول عمر ۱٫۹–۲٫۸٪، در سراسر جهان، با شیوع بالاترین. تشخیص رسمی DSM-5-TR بهعنوان درمانهای مؤثر شامل CBT-E, IPT, لیسدگزامفتامین است در موارد خاص.
تعریف گسترده
اختلال خوردن پرخوری (BED) با کد F50.81 در DSM-5 (2013) طبقهبندی میشود. (Binge Eating Disorder) بهعنوان تشخیص مستقل شناخته شده — قبلاً تحت EDNOS (Eating Disorder Not Otherwise Specified) برای اولین بار قرار میگرفت.
آنچه اکثر افراد در شرایطمقدار غذای بیشتر را در این زمینه یک معنای فرد دارد، که از «زیاد خوردن» معمول: خوردنپرخوری متمایز میکند.یک دوره زمانی مشخص (معمولاً کمتر از دو ساعت) بااحساس فقدان کنترل بر آن میخورند، در BED برخلاف بولیمیا،رفتارهای جبرانی منظم (استفراغ، ملین، روزهداری، ورزش بیش از حد) وجود ندارد.
ویژگیهای کلیدی و معیارهای تشخیصی
طبق DSM-5-TR:معیار A: دورههای مکرر پرخوری همراه بامعیار B: خوردن سریعتر از معمول - خوردن تا احساس ناراحتی پری - خوردن مقادیر زیاد بدون احساس گرسنگی جسمی - خوردن تنها به دلیل ناراحتی بالینی معنادار دربارهمعیار C: احساس انزجار از خود، افسردگی، یا گناه شدید پس از پرخوریشرم از منشأ خوردن پرخوری با رفتارهای جبرانی منظم همراه نیستمعیار E:حداقل یک بار در هفته به مدت سه ماه پرخوریمعیار D:پرخوری و فقط در زمینه بولیمیا یا بیاشتهایی رخ نمیدهد.
علل و عوامل خطر
- وراثتپذیری (۵۷–۴۱٪)
- چرخههای وزنسابقه دیت مزمن و
- تروما کودکی بهویژه
- عدم تنظیم هیجانیاستفاده از غذا برای مدیریت احساسات
- اضطراب و افسردگی
- استیگما وزن و تجربه قلدری وزنی
- شروع معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل بزرگسالی، اما میتواند در هر سنی شروع شود
اختلالات همزمان و تشخیص افتراقی
تشخیص افتراقی: افسردگی (تا ۵۰٪)، اضطراب، اختلال دوقطبی، اختلالات شخصیت، چاقی (امانیست BED چاقی بهتنهایی بسیار شایع). بولیمیا (با رفتار جبرانی منظم)؛ پرخوری ساده بدون احساس فقدان کنترل؛ سندرم خوردن شبانه؛ افسردگی آتیپیک با پراشتهایی. زمینه افسردگی آتیپیک یا بارداری.
رویکردهای درمانی
- CBT-E (Enhanced CBT) خط اول — شواهد قویترین برای کاهش پرخوری
- رواندرمانی بینفردی (IPT)مؤثر، بهویژه برای موارد مرتبط با مشکلات رابطهای و خود-ارزیابی
- DBTبرای موارد همراه با عدم تنظیم هیجانی شدید
- هدایتشده درمانی مبتنی بر CBT خودیاری — برای موارد خفیف تا متوسط، با شواهد خوب
- لیسدگزامفتامین (Vyvanse)تنها داروی تأییدشده FDA برای BED متوسط تا شدید
- SSRI (افسردگی، اضطراب) برای اختلالات همزمان
- توپیرامات در موارد خاص
- این رویکرد میتواند پرخوری را تشدید کنداجتناب از تمرکز صرف بر کاهش وزن در موارد مزمنطرحوارهدرمانی و
بافت ایرانی و دیاسپورا
در فرهنگ ایرانی، رابطه با غذا اغلب احساسی است — غذا با مهماننوازی، عشق، و راحتی همراه. این میتواند تمایز بیناستفاده از غذا برای مقابله با غم غربت را، بالینی پیچیده کند. در دیاسپورا BED پرخوری در مهمانی» (هنجار فرهنگی) «و احساس پیشرفت کند. تشخیص افتراقی نیازمند توجه به BED یک الگوی رایج است که میتواند بهتنهایی پس از مهاجرت است — نه صرفاً مقدار غذاناراحتی شخصی و فقدان کنترل است.
این مفهوم در کجای محتوای ما حاضر است
- بخش اختلالات همزمان — (DEP-01) پیلر حوزهی افسردگی
- مقاله خوشهای آینده «استفاده از غذا برای مدیریت هیجان در مهاجرت» (IDENT-24)
- مقاله خوشهای آینده «در زنان و مردان ایرانی BED» (DEP-23)
- مقاله خوشهای آینده «روابط ما با غذا در فرهنگ ایرانی» (CULT-13)
واژههای مرتبط
لیسدگزامفتامین · DBT · IPT · CBT-E · عدم تنظیم هیجانی · GAD · بیاشتهایی عصبی · پرخوری-پاکسازی · افسردگی اساسی · چاقی
نقشه لینکسازی داخلی
| واژه (اولین مواجهه) | مقصد لینک |
|---|---|
| GAD، بیاشتهایی عصبی، پرخوری-پاکسازی، افسردگی اساسی | Cluster A glossary |
| عدم تنظیم هیجانی | Cluster B glossary |
| طرحوارهدرمانی، CBT-E، IPT، DBT | Cluster C glossary |
| لیسدگزامفتامین، SSRI، توپیرامات | Cluster P glossary |
| غم غربت | Cluster M glossary |
Pillar-up: مقاله/ا/فسردگی/fa/ (DEP-01)Forthcoming deep cluster: DEP-23
منابع و مراجع
۳ منبع- APA (2022). DSM-5-TR. URL: https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm [Supports: F50.81, full criteria, weekly frequency requirement] · www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm
- NICE NG69 (2017, updated 2020). Eating disorders: recognition and treatment. URL: https://www.nice.org.uk/guidance/ng69 [Supports: CBT-E first-line, guided self-help, lisdexamfetamine] · www.nice.org.uk/guidance/ng69
- Treasure, J., Duarte, T. A., & Schmidt, U. (2020). Eating disorders. The Lancet, 395(10227), 899–911. URL: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30059-3/abstract [Supports: Lifetime prevalence, comorbidity, treatment evidence] · www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20