پرخوری-پاکسازی (بولیمیا) با چرخههای مکررپرخوری همراه با رفتارهای جبرانی نامناسب برای جلوگیری از افزایش وزن شناخته میشود — استفراغ خودایجاد، ملین، روزهداری، یا ورزش بیش از حد. وزن معمولاً در محدوده طبیعی است (برخلاف بیاشتهایی)، که اغلب باعث میشود اختلال سالها پنهان بماند. شیوع طول عمر در زنان ۱–۳٪. درمان خط اول CBT-E است؛ برای بولیمیا SSRI تأییدشده FDA است فلوکستین تنها.
تعریف گسترده
پرخوری-پاکسازی (Bulimia Nervosa) با کد F50.2 طبقهبندیکننده میشود. ویژگی تعریفکننده — استچرخه پرخوری-جبران پی،خنثیسازی کالری دورههای پرخوری همراه با احساس فقدان کنترل، که به تلاشهای جبرانی برای جلوگیری از افزایش وزن منجر میشود. تفاوت کلیدی با بیاشتهایی نوع پرخوری-پاکسازی: در بولیمیا وزن معمولاًطبیعی یا کمی بالا گرفته میشود، است.
است — افراد مبتلا اغلب وزن طبیعی دارند و سالها بدون تشخیص میمانند. اعتراف به اختلال با شرممخفی اختلال اغلب همراه است عمیق همراه میماند.
ویژگیهای کلیدی و معیارهای تشخیصی
طبق DSM-5-TR:معیار A: دورههای مکرر پرخوری (با احساس فقدان کنترل)معیار B: رفتارهای جبرانی نامناسب مکرر برای جلوگیری از افزایش وزن: استفراغ خودایجاد، استفاده نادرست از ملین، دیورتیک، یا داروهای دیگر؛ روزهداری؛ ورزش بیش از حدمعیار C: پرخوری و رفتارهای جبرانی هر دوحداقل یک بار در هفته به مدت سه ماه رخ میدهندمعیار D: خود-ارزیابیبیمورد تحت تأثیر شکل و وزن بدن قرار داردمعیار E:اختلال فقط در دوره بیاشتهایی عصبی رخ نمیدهد.
علل و عوامل خطر
- وراثتپذیری (۲۸ تا ۸۳٪)
- سابقه دیت سخت قبل از شروع
- تروما کودکی جنسی سوءاستفاده بهویژه
- عدم تنظیم هیجانی و تکانهگری
- سابقه چاقی کودکی و قلدری وزنی
- فشار فرهنگی برای لاغری در ورزشکاران، رقاصان، مدلها
- شروع معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل بزرگسالی
اختلالات همزمان و تشخیص افتراقی
تشخیص: همبود بسیار شایع: افسردگی، اضطراب، اختلالات شخصیت (بهویژه مرزی)، اختلالات مصرف مواد، خودآسیبرسانی؛ اختلالات عملکرد گوارش که(بدون رفتار جبرانی منظم)افتراقی: بیاشتهایی نوع پرخوری-پاکسازی (وزن بسیار پایین)؛ BED موجب استفراغ مزمن میشوند (گاستروپارزی، رفلاکس شدید).
بولیمیا جدی است: عدم تعادل الکترولیت (بهویژه هیپوکالمی از استفراغ مکرر)، که میتواند به آریتمی قلبی منجرعوارض پزشکی شود)، فرسایش مینای دندان، گرگرفتگی غدد بزاقی، اختلال در ریتم قلب، پارگی مری شود.
رویکردهای درمانی
- CBT-E (Enhanced CBT) خط اول — شواهد قویترین، ۲۰ جلسه استاندارد
- رواندرمانی بینفردی (IPT)جایگزین مؤثر، بهویژه برای موارد همراه با مشکلات رابطهای
- DBT برای موارد همراه با تکانهگری شدید یا BPD
- طرحوارهدرمانی برای موارد مزمن یا با ریشه طرحوارههای ناسازگار
- فلوکستین (Prozac) تنها SSRI با تأیید FDA (بالاتر از دوز افسردگی) دوز معمول ۶۰ میلیگرم برای بولیمیا
- مدیریت پزشکی عوارض (بازبینی الکترولیت، دندانپزشکی، نظارت قلبی)
- خوردن منظم برنامهریزیشده برای شکستن چرخه دیت-پرخوری
بافت ایرانی و دیاسپورا
بولیمیا در زنان ایرانی نسبتاً شایع است؛ مطالعات تهران نرخهای ۳٫۲٪ تا ۶٫۲٪ گزارش کردهاند (Garousi و همکاران؛ Nobakht & Dezhkam, 2000). در دیاسپورا،فشار دوگانه فرهنگییک — فشار غربی برای لاغری و فشار ظاهر خانوادگی، برای انتظارات ایرانیپنهانکاری اختلال در فرهنگ ایرانی به دلیل شرم خانوادگی، تشخیص و درمان را به تأخیر میاندازد. عامل خطر اضافی است.
این مفهوم در کجای محتوای ما حاضر است
- بخش اختلالات همزمان — (DEP-01) پیلر حوزهی افسردگی
- مقاله خوشهای آینده «بولیمیا در زنان ایرانی دیاسپورا» (DEP-24)
- مقاله خوشهای آینده «اختلالات خوردن و فشارهای فرهنگی دوگانه» (CULT-14)
- مقاله خوشهای آینده «شرم و بدن در فرهنگ ایرانی» (CULT-15)
واژههای مرتبط
فلوکستین · DBT · IPT · CBT-E · بیاشتهایی عصبی · اختلال خوردن پرخوری · افسردگی اساسی · اختلال شخصیت مرزی · هیپوکالمی · خودآسیبرسانی
نقشه لینکسازی داخلی
| واژه (اولین مواجهه) | مقصد لینک |
|---|---|
| بیاشتهایی عصبی، اختلال خوردن پرخوری، افسردگی اساسی، اختلال شخصیت مرزی | Cluster A glossary |
| خودآسیبرسانی | Cluster B glossary |
| طرحوارهدرمانی، CBT-E، IPT، DBT | Cluster C glossary |
| SSRI، فلوکستین | Cluster P glossary |
| هیپوکالمی | Cluster H glossary |
Pillar-up: مقاله/ا/فسردگی/fa/ (DEP-01)Forthcoming deep cluster: DEP-24
منابع و مراجع
۳ منبع- APA (2022). DSM-5-TR. URL: https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm [Supports: F50.2, criteria A–E, weekly frequency] · www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm
- NICE NG69 (2017, updated 2020). Eating disorders: recognition and treatment. URL: https://www.nice.org.uk/guidance/ng69 [Supports: CBT-E first-line, IPT alternative, fluoxetine adjunct] · www.nice.org.uk/guidance/ng69
- Nobakht, M., & Dezhkam, M. (2000). An epidemiological study of eating disorders in Iran. International Journal of Eating Disorders, 28(3), 265–271. URL: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/1098-108X(200011)28:3%3C265::AID-EAT3%3E3.0.CO;2-L [Supports: 3.2% BN prevalence among Iranian adolescent girls] · onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/1098-108X(200011