درمان متمرکز بر هیجان (EFT) در دهه ۱۹۸۰ توسعه یافت. این درمان بر بافت هیجان، یک رواندرمانی تجربی-انسانگرا است که توسطلزلی گرینبرگ وسوزان جانسون توسعه یافت. دو شاخه اصلیEFT فردی (برای افسردگی، تروما، اختلالات هیجانی) وEFT زوجی (که تمرکز بر روابط زوجدرمانی است) دارد. درمان به مراجعان کمک میکند هیجانهای اولیه را شناسایی، تجربه، و دگرگون کنند. [?]
تعریف گسترده
درمان متمرکز بر هیجان (Emotionally Focused Therapy یا EFT) توسطلزلی گرینبرگ (Leslie Greenberg) و همکاران ریشه میگیرد ونظریه دلبستگی (گشتالت، رواندرمانی فرد-محور، راجرز)رواندرمانی تجربی کانادا توسعه یافت. این درمان از یک رویکرد ساختاریافته اما تجربی است.
EFT دو شاخه اصلی دارد:
۱. EFT فردی (Greenberg و همکاران) — برای افسردگی، تروما، اضطراب، اختلالات هیجانی
۲. EFT زوجی (Susan Johnson، EFCT) — یکی از مؤثرترین روشهای زوجدرمانی با شواهد قوی، مبتنی بر نظریه دلبستگی
زیر هیجان ثانویه پنهان است — درمان به دسترسیهیجان اولیهاستموتور تغییر و هیجان منبع اطلاعاتاصول مشترک هر دو شاخه اصلیEFT: تنها از طریق تجربه مستقیم میتوان هیجان را تغییر داد، نه ازهیجان با هیجان دگرگون میشودبه اولیه کمک میکند نیاز انسانی پایه استدلبستگیطریق فکر کردن درباره آن
ویژگیهای کلیدی
مفاهیم اصلی
هیجانپاسخ سالم و واقعی به موقعیت — (Primary Adaptive Emotion)هیجان اولیه سازگارانه:EFT انواع هیجان در هیجانهیجان ثانویههیجان قدیمی، اغلب از تروما، که در حال حاضر مفید نیست (مثل شرم مزمن)اولیه ناسازگارانه هیجانی که برای یادگیری بر دیگران استفاده میشودهیجان ابزاریروی هیجان پنهان (مثل خشم برای پنهان کردن غم)
تکنیکهای اصلی
- درمانگر تجربه مراجع را بهطور همدلانه بازتاب میدهد — (Empathic Reflection)بازتاب همدلانه
- درمانگر بهطور همدلانه چیزی را که مراجع کاملاً بیان نکرده پیشنهاد میکنداستنباط همدلانه
- توجه به حس بدنی هیجان — (Focusing)متمرکز کردن
- برای تعارضات درونی (مثل بخش انتقادی در برابر بخش آسیبپذیر)کار با دو صندلی
- برای روابط با افراد مهم (بهویژه فقدان)، خشم حلنشده، تروما)کار با صندلی خالی
- استفاده از حافظه، تصویر، یا کلمات برای فعالسازی هیجانبرانگیختن هیجان
- کمک به تجربه هیجان اولیه پایه به جای هیجان ثانویهدگرگونی هیجان
زوجی — مدل سوزان جانسون EFT
EFT زوجی (EFCT)سه چرخه و نه مرحله دارد:
۱. سه چرخه کاهش ۲ — (مثل تعقیب-فرار) چرخه ارتباط منفی زوج. شناسایی چرخه تعقیب-فراربازآفرینی پیوند کمک که به ابراز نیازهای — تثبیت الگوی جدید. دلبستگی واقعی ۳یکپارچهسازی [?]
EFT درمان زوجی با شواهد است — نرخ بهبود ۷۰–۷۵٪ و ۹۰٪ بهبود قابل توجه پس از درمانمؤثرترین زوجی.
که این درمان برای چه استفاده میشود
- اختلال افسردگی اساسی - اختلالات اضطرابی - تعارضات درونی و انتقاد از PTSDEFT فردی و تروما - مشکلات بینفردی خود
- با تطبیقاختلال شخصیت مرزی در زوجکودک مبتلا به بیماری مزمن زوجهای در بحران - مشکلات ارتباطی مزمن - پس از خیانت - استرس پس از تروما در زوج - خانوادههای بازوجی EFT [?]
شواهد و محدودیتها
- فردی در افسردگی EFT (و همکاران Greenberg) برایشواهد بسیار قوی
- متعدد RCT زوجی — مطالعات EFT برایشواهد قوی
- آن را بهعنوان درمان مبتنی بر شواهد معرفی کرده (APA)انجمن روانشناسی آمریکا تنها زوجدرمانی است که
- محدودیتها:نیازمند درمانگرEFT آموزشدیده در بیان مستقیم — در فرهنگهایی که مهارت تجربی و همدلانه ضروری است
- در موارد نباید استفاده شود - زمانی که یکی از زوجها بهطورخشونت خانگی فعال هیجان کمتر مرسوم است، نیاز به تطبیق - زوجی پیش از آن نمیتواند مؤثر باشد EFT ،فعال درگیر اعتیاد، خیانت در حال جریان، یا روانپریشی است [?]
بافت ایرانی و دیاسپورا
درگیرند، مفید است: - زوجهای مهاجر که تحتچالشهای دو فرهنگی زوجی بهویژه برای زوجهای ایرانی دیاسپورا که با EFT که با تفاوتهای (یکی ایرانی، یکی غیرایرانی)بینفرهنگی بنیان دلبستگی خود را آزموده میبینند - زوجهایاسترس مهاجرت آنها را به الگوی تعقیب-فرار سوق دادهسکوت هیجانی فرهنگی دلبستگی و ابراز هیجان مواجهاند - زوجهایی که با درگیرند نیز (بهویژه خشم نسبت به والدین، سوگ مهاجرت)هیجانهای سرکوبشده فرهنگی فردی برای ایرانیانی که با EFT مؤثر است. [?]
که این درمان در کجای محتوای ما حاضر است
- بهعنوان یکی از مکاتب تجربهمحور صفحه روش
- (REL-01) پیلر حوزهی روابط
- زوجی در حوزهی روابط EFT کاربرد — REL-30 تا REL-02 مقاله خوشهای
- کارگاه زوجی طرحوارهمحور کارگاه
- کارگاه دلبستگی برای زوجها کارگاه
واژههای مرتبط
زوجدرمانی گاتمن · نظریه دلبستگی · سبک دلبستگی · لزلی · CBT · Focusing · رواندرمانی تجربهمحور · گشتالتدرمانی گرینبرگ · سوزان جانسون · کارل راجرز · کار با صندلی · چرخه تعقیب-فرار
نقشه لینکسازی داخلی 🔗
| واژه (اولین مواجهه) | مقصد لینک |
|---|---|
| زوجدرمانی گاتمن، طرحوارهدرمانی، CBT، Focusing، رواندرمانی تجربهمحور، گشتالتدرمانی | Cluster C glossary |
| نظریه دلبستگی، سبک دلبستگی، چرخه تعقیب-فرار | Cluster I glossary |
| کار با صندلی، هیجان اولیه، هیجان ثانویه | Cluster B glossary |
| لزلی گرینبرگ، سوزان جانسون، کارل راجرز | Cluster N glossary |
| PTSD، اختلال افسردگی اساسی | Cluster A glossary |
Pillar-up: /fa/مقاله/روابط-روانشناسی (REL-01) for EFT couples; /fa/مقاله/افسردگی (DEP-01) for EFT individualForthcoming method page: Covered indirectly via MET
منابع و مراجع
۱ منبع- Wiebe, S. A., & Johnson, S. M. (2016). A review of the research in emotionally focused therapy for couples. Family Process, 55(3), 390–407. URL: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/famp.12229 [Supports: Evidence base for EFT couples therapy, outcome research] · onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/famp.12229